Het Joodse element in de muziek van de drie componistenvrienden: Weinberg,
Basner & Sjostakovitsj - van folklore tot subversieve muzikale taal
‘Zoen mit a regn’ (zon en regen) staat
voor de lach en de traan – onafscheidelijke elementen van Jiddisje
muziek - en is een toepasselijk motto voor de muziek van drie componistenvrienden
die elkaar door dik en dun steunden: Mieczyslaw Weinberg (Moisei Vainberg)
(1919-1996), Veniamin Basner (1925-1996) en Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975).
Zij maakten het schrikbewind van Stalin en de 2e WO mee. Geen wonder dat
oorlog en bevrijding belangrijke thema’s zijn in hun werk. De muziek
van het vervolgde Joodse volk was hun inspiratiebron. In een tijd dat
openlijke uitspraken in de Sovjet-Unie fatale consequenties konden hebben
was dit een moedige daad. Vaak duurde het jaren voor deze werken hun eerste
uitvoering konden krijgen. Nu worden deze bijzondere en intense werken
ook in Nederland gebracht.
Een ensemble van vier gespecialiseerde musici verzorgt de uitvoering (in
wisselende bezetting):
Sovali – sopraan
Boris
Goldenblank / Alexej Pevzner / Alla
Kim / Grigory Sedukh – viool
Alexander Oratovski / Wladislaw Warenberg – cello
Sander Sittig / Paul Prenen – piano
- 2004/2005: concertenreeks in verschillende Nederlandse steden met steun van het VSBfonds, het SNS Reaal Fonds, C.O.S., de Maatschappij tot Nut der Israëlieten in Nederland, en de M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting.
- 2005/2006: concerten in verschillende Nederlandse steden.
- 12-13 oktober 2006: Sjostakovitsj Festival te St.Petersburg - Huis van Componisten en Museum-Appartement N.A.Rimsky-Korsakov, met steun van het Wilhelmina E. Jansen Fonds.
De Joodse liederen van Weinberg, Basner en Sjostakovitsj vormen in dit programma de rode draad. Sjostakovitsj’ cyclus Uit Joodse Volkspoëzie is welbekend, maar de Joodse liederen van Weinberg en Basner werden nog maar zelden uitgevoerd. Verder staan op het programma bekende en onbekende instrumentale werken: de Sonate voor cello solo no. 1, op. 72 van Weinberg, de Preludium and Fuga in fis-kl. op. 87, no. 8 voor piano en het Tweede Pianotrio, op. 67 (3e en 4e deel) van Sjostakovitsj en Basner’s Poème voor viool en piano.
Reacties op “Zoen mit a regn”
Eindhovens Dagblad:
“’Zoen mit a regn’, prachtige Jiddisje lyriek”
Synagoge Enschede:
“Het indrukwekkende programma sloeg zeer goed aan bij het publiek.
Zeer interessant vonden allen … de manier waarop oorspronkelijke,
weinig bekende tot volledig onbekende Joodse muziek een nieuw leven werd
ingeblazen…”
Jan Roelofs – verslag van het “Zoen
mit a regn”- concert in Museum ‘De Buitenplaats’ Eelde:
“Hoe beschrijf je “sfeer”? Niet met termen als vakkundig
of virtuoos, hoewel die zeker van toepassing waren. De sfeer van het concert
werd in ieder geval bepaald door de Joodse klanken, door de melancholie
en het soms hartverscheurende verdriet dat opklonk, door klanken en ritmes
die zeiden: “Ik zet door en laat mij niet kisten”, door Jiddisje
liedteksten die zo vakkundig waren vertaald, dat je ze bijna woord voor
woord kon volgen.
Maar de sfeer werd natuurlijk vooral bepaald door de sopraan Sovali, de
violist Alexej Pevzner, de cellist Alexander Oratovski, en de pianist
Sander Sittig… Zij spreidden in een mooi opgebouwd programma, met
liederen en (deels solistisch uitgevoerde) instrumentale werken hun vakmanschap,
virtuositeit en vooral zang- en speelplezier ten toon. De warme cello-
en vioolklanken, de mooie, soepele en beweeglijke zangstem en de pianist
die een rijk klankenpalet uit de vleugel toverde waren belangrijke ingrediënten
voor de bijzondere sfeer van dit concert…”
The DSCH Journal:
“This was an unforgettable event in which the musicians gave
their all. Bravo!”
(Download PDF file)
> Interview met
Sheila Gogol / LJG dec. 2004 (PDF file)
> Kritiek / interview Henny van der Groep, DSCH Journal No. 23 - juli 2005 (PDF file)
Andere projecten